Nova visita dos cativos de Oleiros

22 Xullo 2021

 
Tras a primeira visita do pasado día 8, hoxe volvemos recibir no monte da Espenuca a un grupo de quince cativos, de idades comprendidas entre os 6 e os 10 anos, acompañados de tres monitores de CEM Educación Ambiental.

Dado o éxito da anterior xornada, volvemos repeti-la fórmula de darlles a coñecer as árbores do entorno dun xeito ameno, sen esquece-las aventuras de pasar por debaixo da pena que preside a parcela e baixar polo dificultoso carreiro que zigzaguea pola zona onde sobrevive a fraga orixinal.

Nada mellor que unha xornada divertida brincando no medio do bosque para que estes cativos melloren a súa psicomotricidade e no seu futuro como adultos valoren o noso patrimonio natural.


Rematada a segunda limpeza anual do Mandeo

21 Xullo 2021

 
Terminada a limpeza do Mendo, tocoulle agora a quenda ó río Mandeo, onde apadriñamos o treito que vai dende O Tope até a ponte de Teixeiro. Para elimina-las especies exóticas invasoras e recolle-lo lixo por ámbalas súas dúas ribeiras, tivemos que camiñar un total de 19 km, divididos en catro etapas.

Atopamos máis refugallos que no Mendo (24,5 kg), posiblemente debido a que este río é máis frecuentado. No que toca ás invasoras, se exceptuamos a última etapa, localizamos moi poucas especies e poucos exemplares de cada unha delas, indicativo de que a nosa constancia na súa erradicación está levando a que os distintos focos vaian desaparecendo definitivamente.

A situación é distinta na última etapa, que abrangue a ribeira de Coirós entre Chelo e a ponte de Teixeiro, pois precisou de tres xornadas. Na área recreativa aínda é patente a pasada existencia de grandes focos de crocosmia e de tradescantia, pois seguen aparecendo numerosos exemplares. No resto do treito, a erradicación da crocosmia tamén está resultando lenta, pois a frondosa vexetación dificulta a súa localización. Incluso descubrimos un novo foco de tradescantia nun lugar inesperado, suficientemente extenso como para requirir dunha xornada de voluntariado específica.

Finalmente, o balance das invasoras neste segundo repaso anual resultou en seis especies eliminadas, destacando os 1.221 tubérculos de crocosmia desenterrados e os 18,5 kg que pesou a biomasa da tradescantia arrincada. Son cifras elevadas, pero moi esperanzadoras se as comparamos coas de anos pasados.

Aínda así, hai que lembrar que no entorno de Chelo quedan grandes focos de bambú negro, de robinia e de acacia negra, onde será precisa a colaboración de distintos propietarios para lograr a súa eliminación.

Post data: O día 28 de xullo eliminámo-lo novo foco de tradescantia localizado na segunda revisión do Mandeo. Ocupaba unha extensión aproximada de 35 m2, precisando tres horas de traballo un equipo de catro voluntarios para arrincar o total de 46 kg que pesou a súa biomasa.


Segunda limpeza anual do Mendo

9 Xullo 2021

 
Esta semana estivemos percorrendo o tramo do río Mendo que vai dende a ponte das Moas até a ponte de Taibo. Camiñamos en tres etapas un total de 22 km, eliminando especies exóticas invasoras e recollendo lixo por ámbalas súas dúas ribeiras.

Nesta segunda limpeza anual volvemos atopar poucos refugallos (8 kg), o que interpretamos como síntoma de que a xente emporca o río cada vez menos. Os resultados respecto das invasoras tamén son esperanzadores, pois atopamos poucas especies e pouca cantidade (3 kg). A práctica totalidade da biomasa retirada foi de tradescantia, correspondente á reaparición dun único foco localizado e eliminado o ano pasado, polo que de momento non pode darse por erradicada. No caso da crocosmia arrincamos 127 tubérculos repartidos en 9 pequenos focos.

Con estas actuacións periódicas estamos logrando manter o río limpo e libre do impacto de invasoras de porte herbáceo e arbustivo no tramo apadriñado. Obviamente queda traballo, como eliminar un foco de canas no entorno do muíño de Xico, ademais de árbores exóticas como a robinia, deixando aparte ―¡claro está!― as das explotacións forestais estremeiras co río.


Educación ambiental na Espenuca

8 Xullo 2021

 
Aínda que a educación ambiental non figura como obxectivo na nosa práctica da custodia do territorio, as parcelas que xestionamos son un lugar perfecto para practicala. Precisamente hoxe recibimos a visita dun grupo de dezaseis cativos procedentes de Oleiros, de idades comprendidas entre os 6 e os 10 anos, acompañados de tres monitores de CEM Educación Ambiental.

Foto da visitaDurante esta visita os cativos puideron comprobar directamente as diferenzas entre os eucaliptais e o bosque autóctono. No panel informativo da parcela que restauramos no cumio do monte da Espenuca miraron as nove especies de árbores que alberga, para logo localizalas ó percorrela mentres recibían diversas explicacións sobre a fauna silvestre que se alimenta dos froitos da fraga.

Rematada a visita, preguntámoslles que fora o que máis lles gustara. Para a maioría foi o carreiro ―de paso algo dificultoso― que cruza a zona de bosque mellor conservada, no que viron unha enorme lesma e onde puideron comprobar o esponxosas que son as numerosas manchas de musgo que medran nas rochas; pero tamén lembraron o paso por debaixo dunha pena que bautizaron como a cova do oso e, sorprendentemente, os bugallos que fan as avespiñas chinesas (Dryocosmus kuriphilus) nos castiñeiros.

Tras tomar un pequeno refrixerio, os cativos continuaron a excursión cara a Chelo, onde recolleron o lixo que foron atopando no camiño, até finalizar a camiñada na ponte de Teixeiro.

A educación ambiental non debe utilizarse como unha escusa para endosar ás xeracións futuras a resolución dos problemas ambientais actuais. Agora ben, cómpre reservar tempo para ensinarlles ós cativos a gozar do contacto directo coa natureza e a respectar o noso patrimonio natural, de xeito que no futuro sexan a súa salvagarda.


Media tonelada de xunca olorosa

13 Xuño 2021

 
Hoxe un grupo de cinco voluntarios volveu á reserva de anfibios do Catorce para rematar de eliminar a xunca olorosa. Nesta ocasión arrincamos 106 kg, polo que o peso total na campaña deste ano para eliminar esta especie exótica invasora na reserva sumou 504 kg.

A xunca olorosa está resultando difícil de erradicar definitivamente da reserva, debido a que produce unha gran cantidade de pequenas sementes que atopan no terreo húmido un lugar óptimo para xerminar. O próximo ano teremos que volver sacala no breve período de tempo entre que as pozas secan e a xunca olorosa inicia a súa floración.


Quinta edición do campo de traballo

7 Xuño 2021

 
O ano pasado non foi posible organizar o Campo de Traballo Monte da Espenuca a causa das restricións impostas pola pandemia. Pero a melloría da situación sanitaria permite programar para a segunda quincena de agosto a súa quinta edición e xa está aberto o prazo de inscrición.

O principal obxectivo será continuar coa eliminación da tradescantia (Tradescantia fluminensis) no rego das Bouzas, o pequeno afluente do Mandeo que desemboca a carón da pontella de Chelo.

Participarán doce voluntarios procedentes de distintas comunidades con idades comprendidas entre os 18 e os 30 anos. Será un punto de encontro de mozos de moi distinta orixe, onde convivan e se impliquen na sociedade local nun entorno no que se fomentarán os valores de convivencia, de tolerancia e de traballo en equipo. Ademais das actuacións de restauración ambiental, o programa contempla actividades complementarias que permitirán ós voluntarios coñece-la nosa bisbarra, visitando espazos naturais e vilas monumentais próximas.

Promovido por Fragas do Mandeo e solicitado polo Concello de Coirós, este campo está organizado pola Dirección Xeral de Xuventude, Participación e Voluntariado da Xunta de Galicia. A xestión correrá a cargo de Ribeirán Proxectos Naturais, contando con Jesús Díaz como director e co apoio de dous monitores.

Para obter máis información e inscribirse, consulta a ficha do campo de traballo Monte da Espenuca 2021.


Voluntariado na reserva do Catorce

1 Xuño 2021

 
Foto do voluntariadoNos últimos anos o noso voluntariado fixo un magnífico traballo na Reserva de Anfibios do Catorce eliminando diversas especies exóticas invasoras. Pero esta primavera volveron aparecer moitos exemplares de xunca olorosa, nacidos de sementes presentes no solo. No mes de maio un grupiño de catro persoas estivo arrincándoas durante un par de mañás, pero aínda quedan moitas. Para rematar este traballo convocamos esta primeira xornada do ano, aproveitando que a melloría da situación sanitaria xa permite formar grupos en exteriores de até dez persoas.

Para evita-los riscos de contaxio, as prazas están limitadas e tódolos participantes terán que leva-la súa propia máscara sanitaria e as súas luvas (mellor as de goma, pois as de coiro non son axeitadas para este traballo). Por último, espallarémonos pola zona de traballo para garda-las distancias de seguridade.

Tal como facemos habitualmente, o punto de encontro será o Centro de Saúde de Betanzos, pero nesta ocasión non compartiremos vehículos (os que vaian directamente deben avisarnos para non esperalos inutilmente). Non fai falla que leves ferramentas, pero pode serche útil conseguir uns protectores para os xeonllos. Lembra vestir roupa axeitada e protexe-la cabeza, pois prognostican un día soleado. Non esquezas algo de picar e de beber para cando fagámo-lo descanso a media mañá.

Foto do voluntariadoSe queres implicarte na conservación desta reserva, envíanos con antelación os teus datos (nome completo, DNI, móbil, data de nacemento e concello de residencia). Así poderemos notificarche cambios de última hora, facerche un seguro de accidentes e facilitarasnos a organización. Na sección Contacto atoparás a información necesaria.

Punto de encontro: Centro de Saúde de Betanzos.
Data: Domingo, 6 de xuño de 2021.
Hora: Sairemos ás 9:30 e volveremos ás 14:00 horas.

A Deputación da Coruña financiará nun 80 % os seguros de voluntariado.

Post data: Os nove participantes ―houbo unha cancelación a última hora― arrincaron de raíz a xunca olorosa durante toda a mañá, resultando na retirada de 193 kg de biomasa. Faltou pouco para remata-la súa eliminación, pois quedou unha pequena extensión que esperamos abordar nos próximos días.

Foto do voluntariado


Menos invasoras na reserva do Catorce

5 Maio 2021

Dende o mesmo momento no que creamos a Reserva de Anfibios do Catorce, unha das nosas preocupacións ten sido mantela libre de especies exóticas invasoras. Temos erradicado varias especies, pero hai unha que segue a resistirse: a xunca olorosa.

Xa a temos eliminado en anos anteriores, pero debido a que esta planta produce sementes moi finas e numerosas, hai que ser moi constante para lograr erradicala. Esta primavera volveu saír en abundancia nas zonas húmidas da reserva. Como as medidas sanitarias impiden convocar xornadas de voluntariado, pois limitan moito o tamaño dos grupos, achegámonos hoxe unicamente catro persoas para ir arrincándoa pouco a pouco. En total logramos retirar 100 kg de biomasa, pero aínda queda moito por facer.

Post data: O día 26 o mesmo grupo de persoas volveu á reserva para continua-lo traballo, retirando 105 kg de biomasa de xunca olorosa.

A Deputación da Coruña financiou nun 80 % os seguros de voluntariado.

Foto do voluntariado


Nova charla en Gandarío

25 Abril 2021

 
A Escola de Tempo Libre Querqus invitounos de novo a impartir unha charla no Albergue Xuvenil de Gandarío, dentro da programación do seu curso para a obtención do título oficial de monitor de actividades de tempo libre.

Na nosa disertación de hoxe aproveitamos a ocasión para expoñer que, se queremos conservar o patrimonio natural da nosa bisbarra, é necesario actuar directamente no entorno mediante o apadriñamento de enclaves e a custodia do territorio, poñendo como exemplo as actividades desenvolvidas por Fragas do Mandeo. A continuación describimos, en base á nosa propia experiencia, a maneira de realizar xornadas de voluntariado ambiental que sexan eficaces e resulten satisfactorias para os participantes.

Rematamos a charla animando ós alumnos a que no seu futuro profesional contemplen a organización de actividades en favor da natureza coordinándose con entidades como a nosa, co obxecto de obter os mellores resultados.

Para que coñeceran in situ os resultados do noso traballo, pola tarde visitamos a Reserva de Anfibios do Catorce e unha parcela no monte da Espenuca, de maneira que puideran comprobar os avances que temos acadado na restauración dos hábitats naturais da nosa bisbarra.

Foto dos alumnos


Sementando futuro

21 Abril 2021

 
Nas últimas semanas mantivémonos bastante ocupados co noso viveiro de árbores autóctonas. Por unha banda estivemos acabando de transplantar a maceta forestal. Por outra, a finais deste inverno sementamos por primeira vez varias especies nas bandexas. Con todo isto, a mesa instalada a mediados do ano pasado quedouse pequena, polo que tivemos que construír outra máis para duplicar o espazo dispoñible para as macetas e as bandexas forestais.

Foto do viveiroOs froitos deste traballo empezan a verse. As máis de cincocentas plantas en maceta teñen un aspecto magnífico. Pola súa banda, xa empezaron a xerminar algunhas das máis de dez mil sementes botadas nas bandexas. De ter éxito, entre o transplantado, o reproducido por estacaxe e o sementado, esperamos contar con dezaseis especies de árbores: carballo, pradairo, cerdeira brava, freixo, freixa, bidueiro, abeleira, salgueiro, loureiro, acivro, érbedo, sabugueiro, pereira brava, estripo, abruñeiro e sanguiño.

Estamos prestando especial atención ás árbores que producen froitos carnosos. Son moi importantes para diversificar ó longo de todo o ano as fontes de alimento de moitos animais (aves, mamíferos, réptiles e invertebrados). Pero lamentablemente a maioría ten escasa presenza nos nosos montes, posiblemente a causa de prácticas forestais que priorizan a obtención de madeira.

Deste xeito, a planta que obteñamos terá un dobre obxectivo. O máis obvio é o de dispor de árbores autóctonas de ecotipos locais para cando reforestemos aquelas parcelas que anteriormente foron explotacións forestais. Por outra, con ela trataremos de reforza-la diversidade arbórea das parcelas de bosque autóctono que xa estamos a custodiar.

Máis información sobre o arborado silvestre da nosa bisbarra na sección As árbores autóctonas.

Foto do viveiroFoto do viveiro


Uso de cookies: Este sitio web emprega cookies para mellora-la experiencia de usuario. Se continúa navegando consente a aceptación de ditas cookies e acepta a nosa política de cookies (se pincha no enlace obterá máis información).