Fragas do Mandeo

 
Onte estivemos na praia da Alameda (Miño) retirando biomasa de invasoras, para o que contamos coa axuda dun grupo de voluntariado ambiental da Dirección Xeral de Xuventude, Participación e Voluntariado da Xunta de Galicia, formado por 16 persoas, acompañadas por dous monitores de Ribeirán Proxectos Naturais.

O ano pasado iniciámo-la eliminación dos álamos brancos que invadían a zona húmida da trasduna, mediante un descortizado na base do tronco no período máis seco do ano, tediosa tarefa que supuxo un esforzo equivalente a 11,6 xornadas de traballo de 8 horas. Tras esperar varios meses a que secaran, xa tiña chegado a hora de retirar toda a súa biomasa; así pois o venres fomos cortalos.

Onte, axudados por estes voluntarios, enchemos até os topes un contedor de 12 m³ coa leña de máis de 267 árbores (sen contar os máis pequenos, pois xa se confundían coas pólas cortadas). Aínda así queda traballo pendente, polo que na próxima ocasión teremos que contratar un contedor máis grande.

Hoxe fomos ó monte da Espenuca (Coirós), onde o grupo de voluntariado sumouse á xornada programada para este día co obxectivo de recoller lixo, polo que en total participamos 21 persoas. E aínda poderiamos engadir outra máis, pois o condutor do microbús contratado tamén botou unha man.

Enfrontabámonos cunha tarefa difícil, pois os refugallos a retirar eran pesados, estaban nunha zona que ten unha pendente do 76 % e había que arrastralos até o cumio, situado a 100 metros de distancia. O máis problemático era subir pola ladeira os restos dun vehículo alí ciscado, pois na anterior limpeza foinos imposible retira-lo motor, o eixo dianteiro e as súas dúas rodas. Desta vez lográmo-lo, pois días antes despezámolos, aínda que costou o seu subi-lo motor. Tras pesar todo o recollido na báscula, sumamos un total de 309,95 kg.

Esperamos que, ademais do cansazo, estes voluntarios lembren os esforzos desta fin de semana co orgullo de saber que actuaron en favor da natureza dunha forma realmente eficaz e do moito que pode lograrse cando se traballa en equipo.

 
Post data: O xestor de residuos informounos de que, na praia da Alameda, a biomasa coa que enchemos o contedor pesou 880 kg.

Por outra banda, a actuación na Espenuca foi noticia central da portada do xornal La Opinión Coruña do día 12 de maio. Na edición do día seguinte tamén publicaron unha alusiva viñeta do humorista gráfico Santy Gutiérrez.

Esperemos que esta difusión motive a máis persoas a comprometerse coa natureza, participando nas nosas xornadas de voluntariado ou con calquera outra entidade que traballe con eficacia para mellorar o estado dos nosos espazos naturais.

A natureza precisa de axuda; canta máis, mellor.

 
O pasado 6 de febreiro retiramos no monte da Espenuca unha lavadora, un televisor, un pequeno sofá e outros refugallos que pesaron un total de 273 kg. Tamén a metade dun vehículo. Pero quedounos a outra metade, pois non fomos capaces de desmontala, resultando imposible subila enteira a causa da elevada pendente da ladeira.

Onte un par de voluntarios estiveron seccionando as distintas partes para que poidamos subilas por separado. Xa que logo, intentarémolo o domingo día 8 de maio. Con esta nova xornada de voluntariado buscamos manter limpa a única cara do monte na que se conserva o bosque autóctono.

O traballo será sinxelo, pois consistirá en que a meirande parte dos participantes permanezan no cumio do monte tirando dunha corda, mentres un par de persoas baixarán a encher a saca atada no outro extremo e logo dirixila costa arriba. Como o motor pesa bastante, precisamos xente de abondo.

Para evita-los riscos de contaxio, non relaxaremos as medidas de protección. Limitarémo-las prazas e tódolos participantes terán que leva-la súa propia máscara sanitaria e as súas luvas. O punto de encontro será o propio miradoiro. Non fai falla levar ferramentas, pero é recomendable vestir calzado axeitado para internarse no monte. Non esquezas algo de picar e de beber para cando fagámo-lo descanso a media mañá.

Se queres apuntarte, envíanos con antelación os teus datos (nome completo, DNI, data de nacemento, móbil e concello de residencia). Así poderemos notificarche cambios de última hora, facerche un seguro de accidentes e facilitarasnos a organización. Na sección Contacto atoparás a información necesaria.

Punto de encontro: Miradoiro da Espenuca (Coirós).
Data: Domingo, 8 de maio de 2022 (orixinalmente programada para o día 1, adiamos unha semana esta xornada por varias circunstancias).
Hora: Empezaremos ás 9:30 e remataremos ás 14:00 horas.

A Deputación da Coruña financiará nun 80 % os seguros de voluntariado.

 
Pasados sete días dende a última actuación no río Mendo, volvemos hoxe para continuar retirando lixo e de paso elimina-las especies exóticas invasoras que atopáramos.

Nesta xornada de voluntariado centrámonos nun foco de lixo que tiñamos localizado nas proximidades da ponte das Moas. Tal como pasa habitualmente, aparentaba ser máis pequeno do que resultou ser, pois os refugallos estaban parcialmente ocultos por capas de follas caídas durante anos. Xunto co lixo, había un par de pequenos focos de crocosmia, unha flor que aparece frecuentemente nos vertedoiros incontrolados nos que botaron restos de xardinería. Tras rematar co foco, percorremos un tramo da senda entre a ponte das Moas e a da Ermida, onde apareceron moi poucos refugallos e tamén moi poucas invasoras.

Finalmente, os seis participantes lograron retirar un total de 226,6 kg de lixo, 292 tubérculos de crocosmia e unha acacia negra.

No que levamos de ano xa temos retirado nos espazos naturais da nosa bisbarra máis dunha tonelada de lixo e pronto alcanzaremos a media tonelada de biomasa de especies exóticas invasoras.

A Deputación da Coruña financiará nun 80 % os seguros de voluntariado.

 
Onte iniciamos a revisión dos ríos correspondente ó segundo trimestre, recollendo lixo e retirando especies exóticas invasoras nos tramos que custodiamos. Empezamos polo treito do río Mendo entre a ponte dos Cabalos e a da Ermida, onde atopamos moi poucas invasoras, resultado previsible tendo en conta os periódicos repasos que facemos. A súa biomasa pesou 2,2 kg, composta de crocosmia e de tradescantia. O lixo pesou 13,4 kg, sendo o máis destacado unha roda que estaba somerxida, localizada grazas a que o río leva pouca auga.

Para esta mañá programamos unha xornada de voluntariado, na que participaron nove persoas. Había que retirar unha roda de tractor ciscada ladeira abaixo, pero que afortunadamente non deu chegado ó río. Equipados cunha roldana e con cordas, puidemos arrastrala ladeira arriba malia a elevada pendente. Tras recoller o lixo no entorno do viaduto, desprazámonos ó entorno da ponte da Ermida, onde tiñamos localizado un pequeno vertedoiro. Finalmente, o balance da xornada foron 268,5 kg de lixo.

O bo estado ecolóxico dos nosos espazos naturais soamente pode lograrse con accións periódicas de voluntariado como as desta fin de semana. ¡Anímate a participar!

A Deputación da Coruña financiará nun 80 % os seguros de voluntariado.

 
Esta mañá un grupo de trece persoas limparon a praia Grande de Miño. Percorreron todo o areal de punta a punta e dende a estrada até o mar, recollendo sistematicamente tódolos refugallos, incluso rebuscando entre a vexetación dunar para que non quedara absolutamente nada. En total retiraron 216,15 kg de lixo.

Esta coidadosa limpeza tamén permitiu localizar dous incipientes focos de especies exóticas invasoras, un de crocosmia e outro de uña de gato. Non chegou a un quilo a biomasa retirada, pero a pronta intervención evitou que se expandiran. É a vantaxe de actuar simultaneamente ante o lixo e ante as invasoras.

A iniciativa partiu da empresa do sector da moda NWHR, que se puxo en contacto connosco para que organizáramos unha xornada de voluntariado destinada ós seus simpatizantes e traballadores. Con esta actuación queren compensar o ineludible impacto ambiental que, como calquera outra actividade industrial, supón o sector téxtil, incluso cando a responsabilidade ambiental está na mesma cerna da empresa, como é neste caso. Por iso agradecémoslle o seu compromiso, colaborando connosco no mantemento do patrimonio natural da nosa bisbarra.

A Deputación da Coruña financiará nun 80 % os seguros de voluntariado desta xornada.

 
Esta mañá o Concello de Coirós entregou as axudas anuais ás entidades activas no seu termo municipal, sendo a nosa unha das beneficiarias. Sen dúbida é un recoñecemento do traballo que levamos feito nos últimos anos, onde poden destacarse os avances na recuperación da Espenuca ou a creación da Reserva de Anfibios do Catorce.

A meirande parte das subvencións ―tanto públicas como privadas― son finalistas, pois están ligadas a proxectos concretos, e aínda así habitualmente non cobren a totalidade dos orzamentos. Por ese motivo, as axudas non finalistas como esta son fundamentais para a nosa entidade, pois permiten sufragar outros gastos ineludibles e incluso complementar aquelas subvencións ligadas a proxectos recibidas doutros organismos. Grazas a elas poderemos seguir destinando a integridade das colaboracións privadas a mercar parcelas de alto valor ambiental.

Agradecemos ó Concello de Coirós o seu continuado apoio, que se remonta ó ano 2015, cando asinámo-lo primeiro convenio de custodia do territorio.

 
O próximo domingo, día 6, imos achegarnos ó miradoiro da Espenuca cun dobre obxectivo: gozar das vistas recuperadas e recoller lixo.

Tras décadas nas que os eucaliptos cegaban totalmente a panorámica divisable dende o miradoiro, celebraremos que de novo podemos gozar dela ―aínda que sexa só parcialmente― grazas ó traballo que estivemos realizando nas cinco tenzas que temos mercado.

Unha vez expliquémo-las duras condiciones nas que eliminamos os eucaliptos, procederemos a recoller todo o lixo que atopemos. Na aba noroeste do monte hai moitos refugallos, a causa de que visitantes incívicos optan por desfacerse deles guindándoos no medio do bosque. Máis difícil nos será retirar unha lavadora e un vehículo chimpados ladeira abaixo, para o que será preciso usar cordas.

Para evita-los riscos de contaxio, non relaxaremos as medidas de protección. Limitarémo-las prazas e tódolos participantes terán que leva-la súa propia máscara sanitaria e as súas luvas. O punto de encontro será o propio miradoiro. Non fai falla levar ferramentas. No miradoiro a recollida será sinxela, pero é recomendable un bastón e calzado axeitado para internarse na aba. Non esquezas algo de picar e de beber para cando fagámo-lo descanso a media mañá.

Se queres apuntarte, envíanos con antelación os teus datos (nome completo, DNI, data de nacemento, móbil e concello de residencia). Así poderemos notificarche cambios de última hora, facerche un seguro de accidentes e facilitarasnos a organización. Na sección Contacto atoparás a información necesaria.

Punto de encontro: Miradoiro da Espenuca (Coirós).
Data: Domingo, 6 de febreiro de 2022.
Hora: Empezaremos ás 9:30 e remataremos ás 14:00 horas.

Post data: Unha vez que explicamos ós nove participantes da xornada o traballo que levamos feito no cumio da Espenuca, e o que aínda queda por facer, puxémonos a retira-lo lixo na zona. Para subi-lo ciscado na aba noroeste, tivemos que usar longas cordas a causa da elevada pendente. O balance foi de 273 kg, incluíndo voluminosos como unha lavadora, un televisor, un pequeno sofá e a metade dun vehículo. Quedounos por subi-lo motor e o eixo dianteiro coas súas dúas rodas, pero xa o faremos noutra ocasión.

A Deputación da Coruña financiará nun 80 % os seguros de voluntariado.

 
Onte e máis hoxe, seis persoas estiveron traballando duramente para recuperar parcialmente as espectaculares vistas que en tempos había dende A Espenuca: agora pode verse de novo o lugar de Chelo e o curso baixo do río Mandeo.

No mes de outubro iniciámo-la primeira fase da eliminación dos eucaliptos nas tenzas que temos mercado no cumio do monte da Espenuca. Para esta segunda fase precisabámo-la colaboración de profesionais experimentados. Había que corta-los enormes eucaliptos ―grosores de até 75 cm e alturas que acadaban os 27 metros― que deixáramos para esta fase, pero sen dana-los poucos érbedos, loureiros, carballos e castiñeiros que sobrevivían baixo eles. Todo elo nunha aba de acusada pendente (76 % de media), salpicada de perigosos salientes rochosos. Vendo os escasísimos danos causados ó arborado autóctono, a cualificación destes profesionais quedou máis que demostrada.

No frío amencer destes días soleados, o xogo das néboas que se demoran no val do Mandeo é moi fermoso. Aínda que o traballo ten sido moi duro, a satisfacción é enorme.

Pero o traballo non rematou, pois aínda nos quedan por eliminar os eucaliptos na parte baixa das parcelas, inicia-la reforestación con arborado autóctono procedente do noso viveiro e, cando chegue o seu tempo, controlar manualmente os rebrotes dos eucaliptos até que sequen definitivamente. ¡A recuperación desta fraga non é un traballo doado!

 
Nestas primeiras semanas do ano a loita contra as especies exóticas invasoras estivo centrada na tradescantia. Hoxe rematámo-lo repaso invernal do río Mandeo, no tramo entre O Tope e a ponte de Teixeiro, así como no seu afluente o rego das Bouzas.

Nesta época do ano é fácil detecta-la presenza de invasoras, pois non logran quedar ocultas entre a vexetación autóctona, totalmente murchada polo frío. En total retiramos 128,5 kg de biomasa de tradescantia, ademais de desenterrar 251 tubérculos de crocosmia e arrincar dúas acacias negras, unha hortensia e un ligustro asiático.

A tradescantia é a invasora que actualmente está a darnos máis traballo. Obriga a repasos continuados, cada vez máis exhaustivos, tratando de arrincala con extremo coidado para non deixar o máis mínimo anaco. Dos seis focos no río Mandeo, soamente demos por erradicado un, aínda que os demais están moi diminuídos. No rego das Bouzas prodúcense máis rebrotes, a causa dos numerosos focos existentes e porque aínda non se eliminou augas arriba dos muíños. Sumado a todo isto, dáse a circunstancia de que esta invasora ten aproveitado que a situación sanitaria dos últimos dous anos limitounos dedicarlle todo o tempo que precisa.

 
Encaramos hoxe un novo ano no que, igual que nos dous anteriores, estaremos condicionados pola evolución da situación sanitaria. Malia as dificultades, esperamos seguir realizando na medida do posible a nosa misión de preserva-lo patrimonio natural da nosa bisbarra e continuar restaurando ecosistemas deteriorados para amplia-los hábitats das especies ameazadas.

Finalizamos o ano 2021 totalizando 1.802,3 kg de biomasa de 18 especies exóticas invasoras retiradas dos nosos montes, ríos e praias, onde tamén temos recollido 1.502,6 kg de lixo. Aínda que salientables, son cifras sensiblemente inferiores ás do ano 2019, como resultado de ter convocado moitas menos xornadas de voluntariado e a limitar nelas o número de participantes, ante os riscos inherentes de contaxio e os confinamentos perimetrais establecidos.

O principal obxectivo do ano foi manter a raia ás invasoras, para así evitar a recolonización dos espazos nos que as tiñamos eliminado. As especies herbáceas que nos ocuparon máis tempo foron a crocosmia (1.834 tubérculos desenterrados), a tradescantia (1.056 kg) e a xunca olorosa (596 kg). Entre as arbóreas, aparte dos eucaliptos que eliminamos nas parcelas que custodiamos, por primeira vez intentamos erradicar os centos de exemplares de álamos brancos que invaden a praia da Alameda.

Todo isto foi posible grazas ó esforzo das 29 persoas que participaron nunha ou varias das xornadas de voluntariado que temos convocado no ano que acaba de rematar, ás que se engaden as 10 persoas que colaboraron connosco na quinta edición do campo de traballo Monte da Espenuca. A todos eles, ¡moitas grazas!

Ve-las melloras medioambientais acadadas nestes últimos anos reforza as nosas enerxías. Xa que logo, nada mellor que continuar traballando para aborda-la prolongación desta situación de incerteza.

¡Saúde e próspero ano novo!