Fragas do Mandeo

 
Hoxe achegouse a Chelo un grupo de sete persoas para continuar coa des-eucaliptización do monte de 6.689 m² de superficie que mercamos en agosto, respondendo así á nosa última convocatoria.

Esta xornada foi continuación da que fixemos dentro do programa da Semana de Custodia do Territorio, pero contou con mellor tempo e avanzouse máis no traballo. Aínda así queda moito por facer, polo que convocamos unha nova xornada para o próximo sábado día 18.

Igual que nas dúas ocasións anteriores, a tarefa a realizar será xestionar toda a ramallada resultante da corta dos eucaliptos, de xeito que poidamos plantar árbores autóctonas cando chegue o inverno. O lugar de traballo é de fácil acceso e próximo ó punto onde aparcaremos. A parcela ten pouca pendente, polo que traballaremos sen dificultades. A actividade consistirá en recoller as pólas e amorealas ordenadamente. Será un traballo intenso polo volume da ramallada, pero cada quen poderá descansar cando o necesite.

O punto de encontro será o Centro de Saúde de Betanzos ás 9:30 da mañá, onde compartiremos vehículos para chegar a Chelo. Non é preciso levar ferramentas, pero é conveniente vestir roupa axeitada e calzado robusto. Leva unhas luvas de coiro ou de xardineiro, se dispós delas. Non esquezas algo de picar e de beber para cando fagámo-lo descanso a media mañá.

No caso de animarte a participar, envíanos con antelación os teus datos (nome completo, DNI, móbil, data de nacemento e concello de residencia). Así poderemos notificarche cambios de última hora, facerche un seguro de accidentes e facilitarasnos a organización. Na sección Contacto atoparás a información necesaria.

Punto de encontro: Centro de Saúde de Betanzos.
Data: Sábado, 18 de outubro de 2025.
Hora: Sairemos ás 9:30 e remataremos ás 13:30 horas.

Post data: Nesta ocasión, entre os once inscritos contamos con dúas persoas procedentes de Alemaña e unha de Polonia. Tras explicar a razón pola que estamos a des-eucaliptizar o monte e cal é a etapa na que nos atopamos neste proceso, puxémonos a traballar aproveitando o bo tempo. Co feito nesta xornada, xa temos xestionada a ramallada na metade da parcela.

A Deputación da Coruña financiará nun 80 % os seguros de voluntariado.

 
Hoxe compartímo-la mañá cos matriculados no curso de monitores de tempo libre que está a impartir a Escola de Tempo Libre Fervenza na Casa da Xuventude de Betanzos, un grupo formado por 20 alumnas e un alumno.

De novo argumentamos que para conserva-lo patrimonio natural da nosa bisbarra son imprescindibles as actuacións de restauración de hábitats como as que estamos a facer continuadamente. Xa dun xeito máis didáctico, explicámoslles a forma na que, no seu futuro laboral, poden organizar xornadas de voluntariado ambiental para que sexan realmente beneficiosas e lles resulten atractivas ós participantes.

Complementámo-la nosa charla cunha visita á nosa Reserva de Anfibios do Catorce, lugar de reprodución de 11 especies distintas destes vertebrados tan ameazados. Logo visitamos A Espenuca, onde puideron coñece-lo traballo que estamos a realizar para recupera-lo bosque autóctono no entorno do seu miradoiro.

 
Aínda que o pasado luns demos por rematadas as actuacións de mantemento deste ano na Reserva de Anfibios do Catorce, esta mañá o Distrito Forestal II veu botarnos unha man para acometer unha tarefa que estaba pendente dende había anos.

Un madeireiro desfixo o camiño interior desta parcela de titularidade municipal no seu extremo leste. As profundas rodeiras dificultaban o tránsito; tamén a obrigada roza periódica das faixas de protección contra os lumes. Como aplanar o camiño con sachos resultaba inviable, o envío dun tractor forestal foinos de gran axuda. Nunha hora, o operario deixou o camiño en perfecto estado.

Agora, tanto visitantes como voluntarios poden acceder con facilidade. En caso de lume, tamén os bombeiros forestais coas súas motobombas; esperemos que non sexan necesarios, pero debemos asumir que facilitarlles o traballo de extinción é unha medida máis de prevención contra os incendios. Por todo iso estamos moi agradecidos ó Distrito Forestal.

 
Boa parte do traballo que estamos a facer en Fragas do Mandeo ten moi pouca visibilidade. Un exemplo é o labor que estivemos realizando nas últimas datas e rematamos hoxe.

Creamos a Reserva de Anfibios do Catorce no ano 2016. O obxectivo da súa existencia é manter en boas condicións un espazo que, segundo nos indicaron os herpetólogos que o coñecen, resulta se-lo mellor enclave para a reprodución de anfibios do termo municipal de Coirós. De feito, na reserva crían 11 especies de anfibios, das 14 especies autóctonas galegas. Por ese motivo debemos conservar en boas condicións o hábitat deste grupo faunístico tan ameazado pola crise climática.

Pero non basta con crear unha reserva: tamén hai que mantela ó longo dos anos. Periodicamente temos que executar tarefas tales como eliminar invasoras, roza-los camiños e as bandas de protección contra o lume, ou limpa-las cunetas para que corra a auga cara ás pozas. Pero estes días estivemos ocupados nunha labor que soamente hai que facer de tarde en tarde: o rexuvenecemento das charcas.

Toxos, xestas, silvas e salgueiros medran moi rapidamente. Van ocupando pouco a pouco o espazo das charcas, reducindo a lámina de auga, dando exceso de sombra e enchendo a auga de follas caídas, que logo van podrecendo e consecuentemente reducen o osíxeno disolto. Como non temos grandes herbívoros —nin silvestres nin domésticos— que limiten este crecemento, temos que substituílos con traballo manual, sempre respectando certa heteroxeneidade na vexetación.

A reserva presenta agora as cicatrices da intervención. Pero na próxima primavera volverá a renacer con aínda máis esplendor: as tres especies de orquídeas presentes terán máis luz, as curuxas gozarán de máis espazo libre para cazar e, xa este inverno, os anfibios atoparán mellores condicións para se reproducir.

Pero tamén hai labores que por pequenas pasarán desapercibidas, como lavar os paneis informativos e as cancelas, varrer os dous refuxios, retirar os entullos dunha vella parede que caeu, etc.

En resumen, unhas actuacións que requiriron en total 61 horas de traballo imprescindible, pero non sempre percibido polos visitantes ocasionais. Por ese motivo, con frecuencia falamos de que facemos un labor invisible.

 
A eco-regata deste ano contou cun magnífico tempo, pois nin fixo calor, nin choveu, nin molestou o vento. Iniciouse coa marea baixa, momento no que atopamos no porto o problema habitual das ramplas cubertas por unha grosa capa de esteiro, ó que se engadiu este ano que unha delas estaba indebidamente ocupada por un contedor de obra. Participaron tres embarcacións (Arguindei, Sin Frenos e Fragas do Mandeo) e 23 persoas. Debido a que xa tiñan pasado varios días dende a marea viva, non chegou a inundarse o xuncal durante a recollida, polo que puidemos apañar os refugallos con comodidade. Entre eles, apareceron voluminosos como un arcón frigorífico, un contedor doméstico de lixo e unha roda. Rematada a xornada a última hora da tarde, foi o momento de pesar: un total de 286,95 kg. Esta cifra é lixeiramente superior á do ano pasado, seguramente grazas ó maior peso dos voluminosos. Tralas grandes limpezas das primeiras eco-regatas, agora xa non se atopa tanto lixo e aparece máis disperso, requirindo máis tempo localizalo. Sumando a esta cifra o recollido noutras xornadas de voluntariado, resulta que superamos amplamente as 35 toneladas —exactamente 35.505,35 kg— de refugallos retirados na marisma da ría de Betanzos. Como remate da xornada tivemos a tradicional cea de convivencia, grazas á xenerosidade de Lar de Unta e de Roxín Roxal.

Tal como estaba previsto, o pasado xoves emitimos en directo a nosa conversa sobre o desmán ibérico co zoólogo galego-asturiano Dr. Carlos Nores. Esta especie foi declarada «en perigo crítico de extinción» o pasado mes de maio polo goberno español; seguramente a UICN tamén a catalogará do mesmo xeito na próxima revisión do seu status. Dada a súa distribución, limitada á península Ibérica, e tendo en conta que está presente en ríos da nosa bisbarra, temos unha especial responsabilidade na súa conservación. Na extensa —pero moi amena— conversa, puidemos coñece-la forma de vida deste discreto micromamífero semiacuático. Os seus estritos requirimentos de hábitat limitan os treitos dos ríos onde pode vivir e refuxiarse dos seus predadores, o que complica a súa conservación. O profesor Nores insistiu en que o mellor que podemos facer por este animaliño é difundi-la súa relevancia como especie e os problemas que está a sufrir. Por iso animamos a tódolos nosos simpatizantes a compartir entre os potenciais interesados o enlace da sesión da charla.

As últimas dúas xornadas de voluntariado estiveron caracterizadas polo mal tempo, pois iniciámolas con choiva, aínda que nos dous casos a media mañá parou de caer auga. As 15 persoas que participaron na des-eucaliptización do último monte que temos mercado afanáronse por amorear coidadosamente a ramallada que quedou trala corta dos eucaliptos que tiña. Deste xeito podrecerá rapidamente e quedará liberado máis espazo para a próxima plantación de árbores autóctonas; entre tanto as moreas servirán de refuxio a pequenos vertebrados. Mediante as explicacións previas e mailo labor realizado, os participantes coñeceron directamente o duro traballo que significa restaura-lo bosque de ribeira. Aínda hai ramallada por amorear, motivo polo que convocaremos novas xornadas.

Rematámolo programa coa participación na limpeza simultánea dos ríos galegos. Con este motivo achegámonos 13 persoas ó Lambre, río que xa limparamos anteriormente nun par de ocasións, onde percorremos un treito de máis de 3 km augas abaixo da abandonada central hidroeléctrica de Goimil. Durante a mañá non atopamos moito lixo no leito do río, pero cara ó remate da xornada apareceron vellos vertedoiros no terraplén que separa a estrada do río. Finalmente, retiramos 289,60 kg de lixo, destacando entre os voluminosos un frigorífico e un retrete coa súa cisterna; tamén aproveitamos para arrincar 4,20 kg dunha flor exótica, o amarilis, aínda que quedaron pendentes varios focos desta e doutras especies exóticas con diferente carácter invasor.

Resumindo, en total foron 51 participacións nas xornadas de voluntariado, por parte de 40 persoas distintas (varias acudiron a máis dunha xornada). A todas elas temos que agradece-lo traballo feito en favor do noso patrimonio natural e seren un exemplo de compromiso coa conservación da natureza.

Non houbo mellor forma de celebra-lo noso décimo quinto aniversario.

 
Entre os días 13 e 21 de setembro imos celebra-la décimo-segunda edición da Semana de Custodia do Territorio nas Mariñas. Titulada 15 anos conservando o noso patrimonio natural, o seu programa reflicte o desexo de conmemorarmos este aniversario traballando directamente na restauración de hábitats. Perseveramos así nunha misión que dá sentido á existencia da nosa entidade e que levamos desenvolvendo continuadamente dende os inicios.

Nesta nova edición tratamos de seguir inculcando nos cidadáns a necesidade de se implicar directamente na conservación do noso patrimonio natural a través da custodia do territorio, participando como voluntarios e doadores en actuacións de mellora dos espazos naturais da nosa bisbarra.

Con este obxectivo programamos tres xornadas de voluntariado para mellorar hábitats de ribeira, uns ambientes caracterizados por daren acubillo a numerosas especies ameazadas. No capítulo de difusión da biodiversidade local, daremos a coñecer unha especie en perigo crítico, presente en ríos da nosa bisbarra: o desmán ibérico.

Por favor, descarga o programa e o cartel da Semana para compartilos no teu entorno persoal e redes sociais: así facilitarás que a información chegue a tódolos interesados en participar.

Para apuntarte nas actividades, por favor, ponte en contacto coa organización no teléfono 981 105 903 ou envía un correo electrónico a correo@fragasdomandeo.org cos teus datos (nome completo, DNI, data de nacemento, móbil, concello de residencia e actividades nas que desexas participar). Deste xeito terás un seguro de accidentes, recibirás indicacións detalladas por adiantado e facilitarásno-la organización.

Eco-regata na ría de Betanzos: Iniciámo-lo programa con esta multitudinaria recollida de lixo na marisma. Nas nove edicións anteriores retiramos máis de 19 toneladas de refugallos. Sumando os resultados das nosas campañas, dende o ano 2014 son máis de 35 toneladas. Pero aínda así queda moito por apañar. Animamos a toda a cidadanía a participar nesta competición lúdica na que a rivalidade será por coida-la ría. As embarcacións partirán cos equipos de voluntarios do porto de Betanzos, mentres outros voluntarios quedarán no peirao axudando a descarga-los sacos de lixo. Colaboran na organización asociacións de Betanzos (ARBE e Lar de Unta), de Bergondo (Club de Remo Olímpico do Mandeo e Asociación Ría do Pedrido) e de Paderne (Roxín Roxal). Tamén colaboran o Concello de Betanzos, Protección Civil e comercial Vicente de la Fuente. Ponte en contacto connosco se queres participar, aínda que non teñas lancha, indicando se vas a te embarcar ou ben a axudar no porto. Máis datos na folla informativa.
Data: Sábado 13 de setembro, de 16:00 a 20:30 horas.
Lugar: Porto de Betanzos.

Charla «En perigo crítico: o desmán ibérico»: Conversaremos co zoólogo Dr. Carlos Nores sobre este pequeno mamífero insectívoro. Aínda que habita de forma desapercibida en ríos da nosa bisbarra, ten sufrido un grave declive malia non interferir en intereses humanos. Sendo unha das dúas especies ameazadas a nivel planetario presentes nesta zona, incluso declarada «en perigo crítico de extinción» no territorio español, temos a responsabilidade de facer todo o posible para conservalo. A charla será emitida telemáticamente co obxecto de darlle maior audiencia, para o que contamos coa colaboración técnica de Roxín Roxal.
Data: Xoves 18 de setembro, de 19:30 a 21:00 horas.
Lugar: Emisión telemática en directo (tamén dispoñible posteriormente en diferido) a través de Youtube na sesión da charla.

Des-eucaliptizando Chelo: Hai aproximadamente un mes que mercamos unha parcela de 6.689 m² de superficie na ribeira do río Mandeo. Os anteriores propietarios acababan de corta-los eucaliptos que tiña, respectando os grandes carballos que alberga. Agora cómpre convocar unha xornada de voluntariado para xestiona-la biomasa e elimina-los rebrotes dos eucaliptos, de xeito que neste inverno poidamos reforestala cunha ampla variedade de árbores autóctonas da nosa bisbarra. Situada nunha zona de fácil acceso, onde se mestura o valor ecolóxico co atractivo paisaxístico que fai de Chelo un lugar tan visitado, a restauración do bosque de ribeira resultará dobremente beneficiosa. Por favor, ponte en contacto connosco previamente no caso de quereres participar. Máis datos na folla informativa.
Data: Sábado 20 de setembro, de 9:30 a 14:00 horas.
Lugar: Partiremos dende o Centro de Saúde de Betanzos.

Limpeza simultánea de ríos: As recollidas de lixo que facemos periodicamente nos ríos Mandeo e Mendo están logrando que atopemos cada vez menos refugallos nos 50 km de ribeira que apadriñamos neles. Por este motivo, nesta ocasión imos librar de lixo o río Lambre. Será a duodécima vez que colaboremos na limpeza simultánea dos ríos galegos, coordinada polo Proxecto Ríos, que acadará a decimo-oitava edición. O ano pasado participamos 1.322 persoas e máis de 70 entidades, limpando treitos de ríos en 56 concellos galegos e superando o lixo retirado as 10 toneladas de peso. Por favor, ponte en contacto connosco previamente no caso de quereres participar. Máis datos na folla informativa.
Data: Domingo 21 de setembro, de 9:30 a 14:00 horas.
Lugar: Partiremos dende o Centro de Saúde de Betanzos.

Nun ano de secas, inundacións e incendios, non podemos esquece-lo importante papel que xogan os bosques de ribeira na conservación dos recursos hídricos, na modulación das enchentes e como barreira fronte o avance dos lumes. A súa capacidade de defende-los solos fronte a erosión e de filtra-las escorras cargadas de cinza cando chove tra-los incendios, aumenta a resiliencia dos ecosistemas fronte ós graves problemas ambientais que estamos a sufrir. Xa que logo, é necesario recupera-los bosques de ribeira dunha forma sistemática, con accións concretas caracterizadas pola eficacia e a constancia, tal como xa facemos nós ó longo de todo o ano. A Semana de Custodia é unha oportunidade para que as persoas preocupadas poidan empezar a colaborar nesta liña, dunha forma directa, eficaz e coordinada.

Nunha situación de grave crise climática e ambiental, non queda outra que implicarnos directamente para encara-lo futuro con esperanza.

A Deputación da Coruña financiará nun 80 % os seguros de voluntariado.

 
Hoxe volvemos á notaría de D. Óscar Manuel López Doval en Betanzos para asina-la escritura de compra dunha parcela situada no lugar de Chelo.

O monte é relativamente grande, pois ten 6.689 m² de superficie. Cando nos puxemos en contacto cos anteriores propietarios, acababan de corta-los eucaliptos que tiña, respectando os grandes carballos que alberga. Situada na beira do río Mandeo, nunha zona onde se mestura o valor ecolóxico co atractivo paisaxístico que fai de Chelo un lugar tan visitado, a restauración do bosque de ribeira resultará dobremente beneficiosa. Pronto convocaremos unha xornada de voluntariado para iniciar a súa recuperación.

Igual que en anteriores ocasións, temos que lembrar que esta adquisición foi posible grazas á xenerosidade dos nosos modestos doadores. Se compartes connosco a preocupación pola conservación das fragas do río Mandeo, consulta a sección Colabora, onde tamén poderás coñece-los beneficios fiscais de facernos unha achega.

 
Esta mañá estivemos na notaría de D. Óscar Manuel López Doval en Betanzos para asina-la escritura de compra de dúas parcelas situadas no monte da Espenuca (Coirós).

Aínda que suman unha superficie reducida, 1.730 m², teñen a súa importancia. Unha delas testa con outras dúas que xa temos; a outra está nun lugar con bastante valor ecolóxico e paisaxístico. En ámbalas dúas medra o bosque autóctono e van permitirnos facer nelas unha xestión que impida o constante e silencioso avance das árbores exóticas.

De novo, esta adquisición foi posible grazas á xenerosidade dos nosos modestos doadores. Se compartes connosco a preocupación pola conservación das fragas do río Mandeo, consulta a sección Colabora, onde tamén poderás coñece-los beneficios fiscais de facernos unha achega.

 
Aínda que os prognósticos meteorolóxicos para o día da eco-regata anunciaban choiva, tivemos unha tarde espléndida para navegar. Na partida houbo problemas coas ramplas, como sempre cheas de esteiro, nesta ocasión agravados pola extrema baixamar, co risco de que esvararan as persoas e que patinara o vehículo que transportaba a nosa lancha. Do mesmo xeito que no ano pasado, a marea viva limitou o tempo que puidemos pasar no xuncal, permitindo recoller soamente os refugallos lixeiros (principalmente plásticos e envases), quedando inaccesible no fondo das canles o lixo máis pesado. Participaron catro embarcacións (Arguindei, Sin Frenos, Mucane e Fragas do Mandeo) e 28 persoas, entre as que podemos destaca-las rapazas e rapaces do club de remo do Pedrido. Tamén sumáronse espontaneamente algúns clientes da empresa náutica Píntega Kaiak; coincidiron connosco no porto e de volta da súa travesía traían nos kaiaks o que foron atopando. Na arribada, atopámonos coa ausencia do contedor de obra comprometido polo concello, dispoñendo dun único contedor de lixo en todo o porto. Afortunadamente, a Sin Frenos trouxo un contedor que atopou abandonado na canle de Sarra. O pouco lixo recollido pesou un total de 232,50 kg, cifra claramente inferior ós anos anteriores, sen dúbida unha demostración de que o noso traballo de limpeza continuado ó longo destes 9 anos está dando froitos. Como premio polo esforzo realizado, no final da xornada tivemos unha cea de convivencia, grazas á xenerosidade de Lar de Unta e de Roxín Roxal.

O debate emitido telemáticamente en directo o pasado xoves, xa pode verse en diferido na sesión do debate en Youtube. Os dous participantes ―lamentablemente o terceiro invitado non puido asistir por un imprevisto familiar― demostraron que tiñan analizado en detalle o novo regulamento de restauración da natureza da Unión Europea. Grazas á gran experiencia na conservación e defensa do patrimonio natural galego de Serafín González e de Martiño Cabana, puidemos coñecer tódalas súas implicacións, xa contextualizadas no noso país. Non puideron tocarse todos e cada un dos temas que abrangue esta normativa, que entrou en vigor hai un mes, pero aqueles que son fundamentais foron tratados mediante un diálogo moi dinámico, nunha charla que se alongou máis do previsto a causa da mágoa de dar por finalizada tan interesante conversa. A asociación Roxín Roxal amosou de novo a hospitalidade e cualificación do seu equipo técnico.

A xornada sobre as rapaces nocturnas resultou moi amena. Tras unha breve visita á nosa Reserva de Anfibios do Catorce para coñece-lo hábitat onde recollémo-las egagrópilas, desprazámonos ó local da asociación Fillos de Ois. Alí o Dr. Álvaro Rodríguez Pomares falounos das especies de mouchos e curuxas presentes no noso país, cinco delas residentes todo o ano e outras dúas que son migratorias (unha que ven criar e outra que ven pasa-lo inverno), parándose nas tres que son máis habituais na nosa bisbarra (curuxa, avelaiona e moucho). Logo o Dr. Augusto de Castro deu inicio ó taller de egagrópilas, no que puidemos aprender a analizalas e saber o que comeu a parella de curuxas da reserva, grazas ás claves de identificación que elaborou expresamente para nós. Pero tamén para coñecer cales son as 9 especies de micromamíferos (ratos, cortas e insectívoros) presentes na contorna. Hai que salientar a frecuencia dos insectívoros (furaños e furafollas) na súa alimentación; isto indica a abundancia de insectos, motivo polo que é razoable pensar que a nosa reserva se mantén en bo estado ecolóxico, a lo menos no que respecta a estes invertebrados. Por último, animamos ós asistentes a facer caixas-niño para curuxas, dándolles instrucións e un esquema de construción, por se teñen propiedades onde instalalas. Como remate, podemos dicir que os 17 participantes gozaron dunha xornada moi singular, voando as tres horas de duración con moita rapidez; incluso para os cativos, marabillados ó mirar coas lupas os pequeniños osos das presas.

Na limpeza dos ríos tamén tivemos un tempo excelente. Aproveitando que participaban 20 persoas (todas mulleres, excepto unha cativa e 6 homes), dividímonos en dous equipos. O máis pequeno, formado por catro persoas, foi traballar ó rego das Bouzas (afluente do Mandeo). Alí había un foco de lixo no noiro a carón dunha das pontes da estrada á Espenuca. O lugar de traballo era estreito e había risco de que moito do lixo caera na auga e o levara a corrente, polo que puxeron unha rede no leito para evitar que escapara calquera refugallo. En total recolleron 184,40 kg de lixo e 3,60 kg de Tradescantia fluminensis (o último campo de traballo retirou alí esta planta invasora, pero tiñan quedado unhas poucas plantas). O resto dos participantes fomos ó río Mendo, a rematar co vertedoiro que había ó pé da ponte da Ermida, no que xa tiñamos actuado varios anos. Logramos retirar 321,60 kg de lixo e de entullos. Xa que logo, o total foi de 506 kg de lixo e 3,6 kg de biomasa de invasoras. Co noso traballo e o doutros centos de persoas, hoxe estarán os ríos do noso país varias toneladas máis limpos.

De novo, queremos expresar o noso agradecemento a tódalas persoas e entidades que colaboraron dun xeito ou doutro a que un ano máis esta edición da Semana de Custodia teña sido un éxito.

 
Un ano máis, e xa superamos a década, imos celebra-la Semana de Custodia do Territorio nas Mariñas. A razón de seguir realizando este evento anual non é outra que difundir entre os cidadáns a necesidade de se implicar directamente na conservación do noso patrimonio natural a través da custodia do territorio, participando como voluntarios e doadores nas actuacións de mellora dos espazos naturais da nosa bisbarra.

Titulamos o programa deste ano como Unha oportunidade para recuperar hábitats e especies. A Unión Europea por fin se decatou de que non chega coa Directiva Aves e a Directiva Hábitats, promulgadas o século pasado, para preservar o patrimonio natural. Nun contexto no que aínda non está completada a Rede Natura galega, malia que a obriga legal data do ano 1992, temos agora a oportunidade de recupera-lo tempo perdido e restaurar moitos dos hábitats deteriorados durante décadas de desleixo. Os cidadáns debemos ser parte activa deste proceso de recuperación, pois é unha tarefa que nos beneficia a todos.

Por favor, descarga o programa e o cartel da Semana para compartilos no teu entorno persoal e redes sociais: así facilitarás que a información chegue a tódolos interesados en participar.

Para apuntarte nas actividades, por favor, ponte en contacto coa organización no teléfono 981 105 903 ou envía un correo electrónico a correo@fragasdomandeo.org cos teus datos (nome completo, DNI, data de nacemento, móbil, concello de residencia e actividades nas que desexas participar). Deste xeito terás un seguro de accidentes, recibirás indicacións detalladas por adiantado e facilitarasnos a organización.

Eco-regata na ría de Betanzos: Iniciámo-lo programa con esta multitudinaria recollida de lixo na marisma. Nas oito edicións anteriores retiramos máis de 19 toneladas de refugallos. Sumando os resultados das nosas campañas, dende o ano 2014 levamos retiradas máis de 35 toneladas. Pero aínda así queda moito por apañar. Animamos a toda a cidadanía a participar nesta competición lúdica na que a rivalidade será por coida-la ría. As embarcacións partirán cos equipos de voluntarios do porto de Betanzos, mentres outros voluntarios quedarán no peirao axudando a descarga-los sacos de lixo. Colaboran na organización asociacións de Betanzos (ARBE e Lar de Unta), de Bergondo (Club de Remo Olímpico do Mandeo e Asociación Ría do Pedrido) e de Paderne (Roxín Roxal). Tamén colaboran o Concello de Betanzos, Protección Civil e comercial Vicente de la Fuente. Ponte en contacto connosco se queres participar, aínda que non teñas lancha, indicando se vas embarcarte ou ben axudar no porto. Máis datos na folla informativa.
Data: Sábado 21 de setembro, de 16:00 a 20:30 horas.
Lugar: Porto de Betanzos.

O reto europeo de restaurar a natureza: A Unión Europea aprobou o pasado mes de xullo un regulamento para a restauración da natureza, que obriga ós países membros a recuperar o estado ecolóxico do 20 % dos hábitats naturais antes do ano 2030. Para coñecer as implicacións desta normativa e as oportunidades para mellorar o noso patrimonio natural, organizamos un debate con tres expertos: D. Serafín González (SGHN), D. Fins Eirexas (ADEGA) e D. Martiño Cabana (AGCT). O debate será emitido telemáticamente co obxecto de darlle maior audiencia, para o que contamos coa colaboración técnica de Roxín Roxal.
Data: Xoves 26 de setembro, de 19:30 a 21:00 horas.
Lugar: Emisión telemática en directo (tamén dispoñible posteriormente en diferido) a través de Youtube na sesión do debate.

Solpor de curuxas: Actualmente os mouchos e as curuxas xa non teñen a mala fama de tempos pasados, pero a súa vida nocturna fai que continúen sendo aves bastante descoñecidas para o público. O Dr. Álvaro Rodríguez Pomares vai explicarnos distintos aspectos das rapaces nocturnas galegas. A continuación, o Dr. Augusto de Castro amosará o xeito de estudar a súa alimentación, analizando as egagrópilas que temos recollido nun niño de curuxas situado nunha das parcelas que custodiamos en Coirós. Nesta xornada contamos coa colaboración da SGHN e de Fillos de Ois. Máis datos na folla informativa.
Data: Venres 27 de setembro, de 19:00 a 21:00 horas.
Lugar: Partiremos dende o Centro de Saúde de Betanzos.

Limpeza simultánea de ríos: Este ano é a decimo-sétima edición da limpeza simultánea dos ríos galegos, que coordina o Proxecto Ríos. Para nós será a undécima edición na que colaboremos. O ano pasado participamos 809 persoas e 70 entidades, logrando retirar máis de 6 toneladas de refugallos en treitos de ríos situados en 52 concellos. Este ano de novo volveremos ó río Mendo, para continuar recollendo lixo no entorno da ponte da Ermida, e tamén ó rego das Bouzas, para eliminar un pequeno vertedoiro. Por favor, ponte en contacto connosco previamente no caso de quereres participar. Máis datos na folla informativa.
Data: Domingo 29 de setembro, de 9:30 a 14:00 horas.
Lugar: Partiremos dende o Centro de Saúde de Betanzos.

Malia o seu valor ecolóxico, os espazos naturais galegos presentan un estado lamentable. Tal como avanza a crise climática e ambiental, a sociedade non pode demora-la súa total restauración. Hai que acometela dunha forma sistemática, con accións concretas e continuadas no tempo. Nelas debe primar a consecución de obxectivos ambientais, realizando accións caracterizadas pola eficacia e a constancia, de xeito similar ó que facemos nós ó longo de todo o ano. A Semana de Custodia é un evento consolidado, único na zona, na que ás persoas preocupadas polo patrimonio natural da nosa bisbarra atopan a oportunidade de actuar nesta liña, dunha forma directa, eficaz e coordinada para a súa conservación.

Xa pasou o tempo de despreocuparnos polo noso patrimonio natural: agora temos a obriga de restauralo.

A Deputación da Coruña financiará nun 80 % os seguros de voluntariado e apoia as actividades da SGHN.