Benvido – Bienvenido – Welcome – Willkommen

 
Fragas do Mandeo é unha entidade de custodia do territorio que ten como fin a preservación da biodiversidade na comarca coruñesa de As Mariñas (Galicia, España).

Coa adquisición de fincas de interese ambiental mediante compra, doazón ou legado, e a través de acordos cos propietarios de parcelas, baixo aluguer ou cesión temporal, buscamos conserva-los espazos naturais desta comarca.

Actuamos localmente, pero pensamos globalmente. Custodiámo-las fragas para veciños e visitantes, para as xeracións presentes e as vindeiras. É o noso xeito de coida-lo planeta. ¡Colabora connosco!


Balance da IX Semana de Custodia

26 Setembro 2022

 
Onte rematou a novena edición da Semana de Custodia nas Mariñas. Xa que logo é un bo momento para meditar sobre os seus resultados.

Eco-regata: Arrancamos o programa o sábado día 17 coa celebración da sétima edición da Eco-regata da Ría de Betanzos. Nesta xornada de voluntariado ambiental participaron 33 persoas e seis embarcacións: do Pedrido viñeron O Petelo e Melgacho, de Betanzos as lanchas Sin Frenos, Rodando e Pesca, ás que sumouse a nosa embarcación. Finalizada a travesía, pesamos todo o lixo recollido na xunqueira, totalizando 674,65 kg. Entre os refugallos máis singulares pode citarse un coco, como se a marisma se localizara nos trópicos, e entre os máis voluminosos un lavabo. Na organización colaboraron asociacións do Pedrido (Club de Remo Olímpico do Mandeo e a Asociación Ría do Pedrido), de Paderne (Roxín Roxal) e de Betanzos (Amigos dos Ríos de Betanzos e Lar de Unta). A xornada rematou cunha magnífica cea de convivencia no porto, grazas á xenerosidade de Lar de Unta e de Roxín Roxal. Comercial Vicente de la Fuente colaborou proporcionando auga e electricidade. Con esta edición, podemos afirmar que as eco-regatas levan retirado da xunqueira máis de 80 metros cúbicos de lixo, sendo a única iniciativa que se toma en serio este problema que sofre a ría. Aínda así, o reto de chegar a limpala completamente está moi lonxe, tanto pola cantidade de refugallos coma pola súa enorme superficie.

Coloquio: O pasado xoves tivemos a ocasión de conversar co Dr. Joaquín Giménez de Azcárate, nun coloquio que titulamos Mergullándonos nos bosques mariñáns. A intervención deste profesor da Universidade de Santiago de Compostela emitiuse en directo por vía telemática, estando actualmente dispoñible en Youtube. Nesta longa entrevista fomos facéndolle preguntas sobre a composición dos nosos bosques, a súa relevancia e o seu estado de conservación. Abordouse nela a conveniencia de facer restauracións orientadas a obter unha maior biodiversidade. Como conclusión do coloquio está o recoñecemento da excepcionalidade dos nosos bosques, caracterizados por ser termófilos e desenvolverse en ambientes hiperoceánicos, de maneira que facilitan a presenza dunha flora nemoral con frecuencia relíctica, e consecuentemente salientando a imperiosa necesidade de conservar o pouco que nos queda deles e incluso de favorecer a súa ampliación.

Limpeza de ríos: Onte participamos na limpeza simultánea dos ríos galegos que convoca o Proxecto Ríos, cunha xornada de voluntariado ambiental na que participaron 20 persoas. Achegámonos até a ponte da Ermida, no río Mendo, para continuar retirando os refugallos que alí se acumulan dende hai décadas. Mentres uns enchían os sacos con lixo e as esportas con entullos, un grupiño dirixiuse ó rego das Bouzas en busca dunha roda de camión alí guindada, onde tivemos que organizarnos ben para subila pola elevada pendente da ladeira tirando dunha corda. Finalmente, o lixo apañado na xornada pesou 813,40 kg, cifra que sumaremos ó que recollemos percorrendo trimestralmente os 44 km de ribeira que apadriñamos nos ríos da nosa bisbarra para lograr mantelos limpos.

O obxectivo deste evento anual é o de difundir a necesidade de que os cidadáns se impliquen directamente na conservación do patrimonio natural da bisbarra. A través das conferencias buscamos informar sobre os seus valores e divulgar a importancia de conservalo; mediante as xornadas de voluntariado ofrece-la posibilidade de participar directamente en experiencias que avanzan na súa conservación con accións directas, eficaces e continuadas no tempo, favorecendo a vinculación emocional cos espazos protexidos. Xa que logo, aínda que o programa deste ano foi máis breve que en edicións anteriores, consideramos que o balance neto segue a ser moi positivo, pois cumprimos cos obxectivos.

¡Grazas a tódolos que botaron unha man para lograr este novo éxito!


1,4 Tm + 0,7 Tm = unha ría máis limpa

20 Setembro 2022

 
Hoxe, cando cumprimos un mes da botadura inaugural da nosa lancha, xa levamos retiradas con ela 1,4 toneladas de lixo (1.377,90 kg).

Foto da lanchaNa eco-regata do pasado sábado, os refugallos recollidos polas 33 persoas que participamos pesaron 0,7 toneladas (674,65 kg).

As contas son claras: Grazas ós esforzos realizados nos últimos trinta e un días, na marisma da ría de Betanzos hai 2,1 toneladas menos de lixo.

De paso tamén arrincamos unha vella macolla de plumachos que medraba entre os carrizos, pero non a pesamos por impedírnolo o seu enorme tamaño.

Esperamos que, entre as saídas semanais da lancha e as seguintes edicións da eco-regata, nun futuro próximo poidamos dicir que a ría está razoablemente libre de refugallos e de plantas invasoras.

Foto da eliminación dun plumachoCon isto non se solucionan tódolos problemas ambientais do noso estuario, pero indubidablemente mellorará o seu estado ecolóxico. Outros dos problemas que soporta, tales como a elevada contaminación microbiolóxica, a enorme invasión de ostra xaponesa ou as molestias causadas á fauna pola navegación a velocidade excesiva, xa están fóra das nosas capacidades de actuación.

Por ese motivo, moitas grazas a tódolos que nos botan unha man naquilo no que podemos avanzar.


Promovendo o voluntariado ambiental na mocidade

18 Setembro 2022

 
Imaxe do cartelHoxe estivemos presentes no II Encontro de Mocidade Voluntaria, organizado polo Concello de Oleiros en Mera. Os asistentes puideron achegarse ó noso posto informativo para coñece-lo que significa participar nunha xornada de voluntariado ambiental, podendo valorar as posibilidades de facer algo positivo e concreto polo noso patrimonio natural cooperando nas accións de restauración de hábitats que realizamos ó longo do ano.

Agradecemos a invitación a formar parte deste evento e felicitamos ó seus promotores pola excelente organización. Esperamos que as nosas propostas animen á xuventude a implicarse máis na protección da natureza.


A dez días da IX Semana de Custodia

7 Setembro 2022

 
Nos dous últimos anos non celebramos a Semana de Custodia por precaución, debido á delicada situación sanitaria. Dada a súa melloría, chegou o momento de retomar un evento que ten como misión difundir entre os cidadáns a necesidade de que se impliquen directamente na conservación do noso patrimonio natural a través da custodia do territorio, participando como voluntarios e doadores nas actuacións de mellora dos espazos naturais da nosa bisbarra.

Imaxe do cartel da IX Semana de Custodia do Territorio nas MariñasTitulamos o modesto programa deste ano como A natureza mariñán diante dun futuro incerto, pois as distintas manifestacións do agravamento da crise climática, nun contexto global de crise socio-política, auguran a chegada de tempos dramáticos. Por este motivo debemos prestarlle máis atención que nunca ós espazos naturais. Están a proporcionarnos uns servizos ecosistémicos que poden se-la clave para atenua-los efectos dos drásticos cambios medioambientais que se aveciñan. Pero iso soamente sucederá se os coidamos esmeradamente.

Por favor, descarga o programa e o cartel da Semana para compartilos no teu entorno persoal e redes sociais: así facilitarás que a información chegue a tódolos interesados en participar.

Para apuntarte nas actividades, por favor, ponte en contacto coa organización no teléfono 981 105 903 ou envía un correo electrónico a correo@fragasdomandeo.org cos teus datos (nome completo, DNI, data de nacemento, móbil, concello de residencia e actividades nas que desexas participar). Deste xeito terás un seguro de accidentes, recibirás indicacións detalladas por adiantado e facilitarasnos a organización.

Eco-regata na ría de Betanzos: Iniciámo-lo programa con esta multitudinaria recollida de lixo na marisma. Nas seis edicións anteriores enchemos dez contedores industriais, superando un volume total de 70 m3. Animamos a toda a cidadanía a participar nesta competición lúdica na que a rivalidade será por coida-la ría. As embarcacións partirán cos equipos de voluntarios do porto de Betanzos, mentres outros voluntarios quedarán no porto axudando a descarga-los sacos de lixo. Colaboran na organización Amigos dos Ríos de Betanzos, Lar de Unta, Roxín Roxal, Club de Remo Olímpico do Mandeo e Asociación Ría do Pedrido. Tamén colaboran o Concello de Betanzos, Protección Civil e comercial Vicente de la Fuente. Ponte en contacto connosco se queres participar, aínda que non teñas lancha, indicando se vas embarcarte ou ben axudar no porto. Máis datos na folla informativa.
Data: Sábado 17 de setembro, de 16:00 a 20:00 horas.
Lugar: Porto de Betanzos.

Mergullándonos nos bosques mariñáns: Como acto central da Semana programamos unha charla-coloquio co Dr. Joaquín Giménez de Azcárate. Profesor da Universidade de Santiago de Compostela, forma parte do grupo de investigación Análise e Conservación da Biodiversidade. Para darlle maior audiencia, a charla deste botánico será difundida telemáticamente; para conferirlle máis amenidade, terá un formato de entrevista, na que bos coñecedores do estado do noso patrimonio natural interrogarano sobre distintos aspectos dos espazos protexidos da bisbarra e sobre a extraordinaria importancia de conservar as fragas e as turbeiras no contexto actual de crise climática.
Data: Xoves 22 de setembro, de 19:30 a 21:00 horas.
Lugar: Emisión telemática en directo (dispoñible posteriormente en diferido) a través de Youtube na sesión da conferencia.

Limpeza simultánea de ríos: Este ano é a decimoterceira edición da limpeza simultánea dos ríos galegos, que coordina o Proxecto Ríos. Para nós será a novena edición na que colaboremos. O ano pasado participamos 991 persoas e 67 entidades, logrando retirar máis de 14 toneladas de refugallos en treitos de ríos situados en 51 concellos. Este ano volveremos ó río Mendo para continuar recollendo lixo no entorno da ponte da Ermida. Por favor, ponte en contacto connosco previamente no caso de quereres participar. Máis datos na folla informativa.
Data: Domingo 25 de setembro, de 9:30 a 14:00 horas.
Lugar: Partiremos dende o Centro de Saúde de Betanzos.

Podemos permanecer como espectadores da degradación dunha natureza que constitúe o noso soporte vital, a modo de pasaxeiros incapaces de reaccionar ante o barco que se afunde. Pero tamén podemos ser actores que traten de alterar na medida das súas posibilidades o rumbo desta crise ambiental. A Semana de Custodia é un evento consolidado, único na zona, na que ás persoas preocupadas polo patrimonio natural da nosa bisbarra atopan a oportunidade de actuar dun xeito directo, eficaz e coordinado na súa conservación.

¡Ti decides se queres ser actor ou espectador!

 
A Deputación da Coruña financiará nun 80 % os seguros de voluntariado.


Quincena moi atarefada

4 Setembro 2022

 
Recuperado o ritmo de traballo unha vez rematada a intensa vaga de calor deste verán, nas dúas últimas semanas estivemos moi ocupados con labores de moi distinta índole.

Lancha: Trala botadura inaugural o sábado 20, fixemos dúas saídas para recoller lixo na xunqueira da ría de Betanzos, nas que participaron tres persoas. O total do que levamos recollido empregando a lancha suma xa case media tonelada (466,47 kg). Esperamos mante-lo ritmo dunha saída semanal, pois a cantidade de plásticos, poliexpán e outros refugallos ocultos entre o xunco é enorme.

Rego das Bouzas: O sábado 27 despedímonos dos participantes na sexta edición do campo de traballo internacional Monte da Espenuca, cunha breve charla na que expresámoslles o noso agradecemento polo seu compromiso coa conservación da natureza. Continuando a labor das catro edicións anteriores, dende o día 18 estiveron eliminando invasoras neste pequeno afluente do Mandeo, realizando un esforzo conxunto de 288 horas. O resultado é notable: cerca dunha tonelada (953,4 kg) de tradescantia, 1.170 tubérculos de crocosmia e 92,95 kg de lixo. Dúas persoas regresamos o luns seguinte para avanzar nun tramo no que non puideron traballar, por presentar unha orografía escarpada, eliminando 10,8 kg de tradescantia, arrincando 622 tubérculos de crocosmia, cortando innumerables exemplares de cana negra e retirando 33 kg de lixo.

Ríos apadriñados: O día 31 rematámo-la revisión do verán dos tramos de ríos apadriñados, cunha visita ó Mendo, onde retiramos 4,9 kg de tradescantia, arrincamos 12 tubérculos de crocosmia e recollemos 4,65 kg de lixo. Cada vez atopamos menos invasoras, pero hai que estar vixilantes permanentemente.

Reserva de Anfibios do Catorce: Fixemos unha roza de mantemento o luns 22, necesaria para reduci-los riscos de incendio na zona de bosque. Os seis participantes na xornada de voluntariado do domingo 28 retiraron 50,10 kg de xunca olorosa e 2 kg de áster americano.

Praia Grande de Miño: A revisión das especies exóticas invasoras neste areal ocupounos dúas xornadas, o martes 23 e o venres 2, nas que participaron nove persoas. Retiramos en total 105,05 kg de eixerón e 75,45 kg de lixo. A boa noticia é que non atopamos moitas das especies eliminadas en anos anteriores.

Praia da Alameda: A erradicación dos álamos brancos na zona trasdunar está resultando complicada, pois xa levamos catro días repasando os rebrotes, cun avance moi lento. A enorme dificultade para eliminar esta especie alóctona da nosa comarca leva a meditar na irresponsabilidade de plantar especies inapropiadas en ecosistemas tan delicados como os dunares.

Viveiro: As árbores autóctonas do noso viveiro precisaron atencións continuadas, especialmente nos días calorosos das últimas semanas. Pertencentes a 17 especies distintas, esperamos poder plantar boa parte delas no monte este inverno, para así favorecer a biodiversidade local.

Semana de Custodia: Tras dous anos adiada pola pandemia, estes días estivemos programando a novena edición da Semana de Custodia do Territorio nas Mariñas, na que contaremos coa colaboración de ARBE e outras asociacións e clubs deportivos locais. O día 17 de setembro pola tarde faremos a eco-regata, participaremos o día 25 na limpeza simultánea dos ríos galegos e o día 22 coñecerémo-la perspectiva do Dr. Joaquín Giménez de Azcárate, botánico da Universidade de Santiago de Compostela, sobre os bosques da nosa bisbarra.


Unha lancha para traballar na marisma

20 Agosto 2022

 
Esta mañá un grupo de seis voluntarios citouse no porto de Betanzos para facer, ¡por fin!, a botadura inaugural da lancha de Fragas do Mandeo.

Fotografía da lanchaO destino desta embarcación é dotarnos de máis flexibilidade para actuar na ría de Betanzos. Cando na marisma recollemos lixo ou cando eliminamos focos de especies exóticas invasoras, vai facilitarnos acceder a puntos ós que non podemos chegar dende terra firme, e posteriormente transportar comodamente os residuos até o porto.

Nesta xornada inicial centrámonos en proba-lo comportamento da embarcación, así como a autonomía e a potencia do seu motor eléctrico. Aínda así, recollemos en pouco tempo 131,12 kg de refugallos, entre os que podemos destacar unha roda e dúas boias perdidas do balizamento da ría.

Fotografía da lanchaDurante a breve travesía puidemos gozar dunha perspectiva da marisma moi distinta da que vemos decotío dende o seu perímetro. As aves acuáticas non se amosaron desconfiadas, destacando entre elas un par de fermosos cullereiros; incluso unha aguia peixeira estivo cazando cerca. Esperamos que as experiencias directas como esta axuden a crear no voluntariado unha vinculación máis estreita con este espazo natural protexido e, consecuentemente, un maior compromiso na súa conservación.

Para adquirir esta embarcación solicitamos unha axuda á Deputación da Coruña. Tamén temos que agradecerlle a Ideas Medioambientales o seu apoio na creación da campaña de crowdfunding e por dotala cunha doazón inicial. Os fondos recollidos nesta exitosa campaña permitiron complementa-la axuda da Deputación até a totalidade do investimento.

Nas próximas semanas iremos invitando ó voluntariado a acompañarnos nas saídas da lancha, formando pequenos grupos de traballo. Os que queiran apuntarse poden poñerse en contacto connosco (na sección Contacto atoparás o noso enderezo electrónico).


Sexta edición do campo de traballo

18 Agosto 2022

 
Hoxe estivemos no pavillón de deportes de Coirós (A Coruña) dándolle a benvida ós integrantes da sexta edición do Campo de Traballo Monte da Espenuca. De novo volve a ter carácter internacional, pois entre os participantes hai persoas procedentes de Turquía e de Italia. A súa labor en favor do noso patrimonio natural vai desenvolverse até o día 28 de agosto.

Fotografía do voluntariadoNa charla de presentación explicamos os problemas ambientais da bisbarra e a nosa forma de abordalos. Un capítulo no que nos demoramos foi o referido ós nosos esforzos na erradicación de especies exóticas invasoras, pois o principal obxectivo do campo será eliminar tradescantia (Tradescantia fluminensis). Deste xeito van darlle continuidade ás catro edicións anteriores, centradas en acabar con esta planta exótica no rego das Bouzas, o pequeno afluente do Mandeo que desemboca a carón da pontella de Chelo. Finalizada a charla, achegámonos á Reserva de Anfibios do Catorce, onde puideron coñecer unha mostra do noso traballo para preserva-la biodiversidade local.

Fotografía do voluntariadoNesta edición participan nove persoas (dúas galegas, catro doutras tantas comunidades autónomas e tres estranxeiras), con idades comprendidas entre os 18 e os 30 anos. Será un punto de encontro de mozas e mozos ―elas son maioría― de moi distinta orixe, onde convivirán e se implicarán na sociedade local, nun entorno no que van fomentarse os valores de convivencia, de tolerancia e de traballo en equipo. Ademais das actuacións de restauración ambiental, o programa contempla actividades complementarias que permitirán ós voluntarios coñece-la nosa bisbarra, visitando espazos naturais e vilas monumentais próximas.

Promovido por Fragas do Mandeo e solicitado polo Concello de Coirós, este campo está organizado pola Dirección Xeral de Xuventude, Participación e Voluntariado da Xunta de Galicia. A xestión correrá a cargo de Ribeirán Proxectos Naturais, que acompañará en todo momento ó voluntariado cun director e dous monitores de apoio.


Renovando ímpeto no noso XII aniversario

6 Xullo 2022

 
En xornadas coma esta, na que celebrámo-lo noso aniversario, miramos cara atrás para valorar xustamente o que temos feito, pero tamén cara ó futuro, para comprobar que seguimos fielmente o rumbo que establecemos hai máis dunha década. ¿Cales son as nosas arelas máis inmediatas? Recupera-lo ritmo de actividade que tiñamos antes da pandemia e, a ser posible, incluso incrementalo.

Para logralo, hai uns meses iniciamos unha exitosa campaña de crowdfunding que remata hoxe. O seu obxectivo é o de dotarnos dunha embarcación para poder recoller lixo e eliminar invasoras na marisma da ría de Betanzos de xeito sistemático. Xa está mercada a lancha, o motor eléctrico, o remolque e o equipamento de seguridade; tamén está sacada a licencia de navegación. Agora soamente estamos pendentes de recibi-lo motor do fabricante alemá, para poder botala á auga e presentar publicamente o proxecto.

No que levamos de ano xa retiramos 3,8 toneladas de biomasa de invasoras e 1,4 toneladas de lixo. Coas últimas parcelas adquiridas, a superficie que custodiamos roza as 30 hectáreas, cifra que trataremos de superar proximamente.

Todo isto está sendo posible fundamentalmente grazas ás persoas que nos apoian. A meirande parte do traballo faino o voluntariado, pois soamente de maneira ocasional temos contratado profesionais forestais. Tamén grazas ás doazóns de particulares e asociacións, que son o principal sector que da soporte económico á nosa entidade, dado que as axudas da Administración unicamente acadaron o 29 % dos nosos ingresos e as colaboracións de empresas sempre foron limitadas.

Se queres acompañarnos no reto de conservar e mellorar o patrimonio natural da nosa bisbarra, non dubides en participar nas nosas xornadas de voluntariado ou de facer unha modesta doazón. Porque moitas mans xuntas, logran grandes obxectivos.


Mercamos media hectárea no entorno de Chelo

23 Xuño 2022

 
Fotografía do título de propiedadeSe o mes pasado retomámo-las compras de montes de interese ambiental para amplia-la superficie custodiada, hoxe fixémo-la segunda adquisición deste ano.

Esta mañá estivemos na notaría de D. Óscar Manuel López Doval en Betanzos para asina-la escritura de compra de varias parcelas situadas nas proximidades do lugar de Chelo (Coirós). Suman 5.011 m2 de superficie, algunha delas linda co río Mandeo e presentan un estado de conservación variable, dende as que teñen arborado autóctono até outras nas que hai que elimina-los eucaliptos.

De novo temos que destacar que esta adquisición foi posible grazas á xenerosidade dos nosos modestos doadores. Por outra banda, esperamos poder seguir mercando parcelas para así adquirir os dereitos que precisamos para poder restaura-las fragas da nosa bisbarra.


De volta á reserva do Catorce

20 Xuño 2022

 
Pouco avanzamos na eliminación da xunca olorosa na Reserva de Anfibios do Catorce a pasada fin de semana. Aínda que un voluntario achegouse o sábado para adiantar traballo, o domingo unha choiva intensa e persistente non prevista nos prognósticos meteorolóxicos obrigounos a retirarnos a media mañá sen completa-la tarefa programada.

Por ese motivo, aproveitando que o venres é festivo, para esta fin de semana convocamos dúas xornadas de voluntariado, co obxectivo de rematar o arrincado desta especie exótica invasora antes de que as súas flores maduren e esparexan as sementes.

Se queres botar unha man, podes apuntarte a calquera das dúas xornadas, ou incluso ás dúas, enviándonos con antelación os teus datos (nome completo, DNI, móbil, data de nacemento e concello de residencia). Así poderemos notificarche cambios de última hora, facerche un seguro de accidentes e facilitarasnos a organización. Na sección Contacto atoparás a información necesaria.

Punto de encontro: Centro de Saúde de Betanzos.
Data: Venres 24 e domingo 26 de xuño de 2022.
Hora: Sairemos ás 9:30 e volveremos ás 14:00 horas.

Post data: Finalmente o tempo colaborou, pois soamente nos interrompeu un pequeno chuvasco o domingo, permitíndonos así rematar de arrincar toda a xunca olorosa, ademais dalgún eixerón e algún áster americano que atopamos. Tras pesar toda a biomasa retirada, a suma resultou en 369,80 kg. Esta cifra é significativamente inferior á do ano pasado, o que nos indica que estamos avanzando na completa erradicación da xunca olorosa, a especie exótica invasora da reserva que máis traballo nos ten dado.

A Deputación da Coruña financiará nun 80 % os seguros de voluntariado.


Uso de cookies: Este sitio web emprega cookies para mellora-la experiencia de usuario. Se continúa navegando consente a aceptación de ditas cookies e acepta a nosa política de cookies (se pincha no enlace obterá máis información).